تولید فراورده‌های میانی آهن مانند شمش، بیلِت، بلوم و اسلب | SamenFerforge

آیا میدانید فراورده‌های میانی آهن چیست؟ در کاخانه‌های فولاد و در هنگام تبدیل و ذوب سنگ آهن و تولید فولاد علاوه بر تولید ماده اصلی که همان فولاد است مواد دیگری نیز مانند شمش (ingot)، بیلِت (Billet)، بلوم (Bloom) و اسلب (Slab) که در ادامه به بررسی هرکدام به تفصیل می‌پردازیم نیز تولید می‌شود. در واقع در کارخانه‌های فولاد سازی، فولاد تنها ماده تولیدی نیست و مواد گفته شده در بالا که هرکدام در جای خودشان از اهمیت بالایی نیز برخوردار هستند تولید و روانه بازار می‌شوند.

معرفی فراورده‌های میانی نورد فولاد

همانطور که می‌دانید سنگ آهن ماده اولیه تولید آهن و فولاد می‌باشد. سنگ آهن (Iron ore) به 2 روش به فولاد خام تبدیل می‌شود. که هرکدام از این دو روش مراحل متفاوتی دارند که بررسی آن به مقاله دیگری نیاز دارد. اما در حین انجام هر 2 روش 4 محصول دیگر نیز تولید می‌شود که این فراورده‌ها به کالاهای فولادی نیمه ساخته ( فرآورده‌های میانی نورد فولاد ) معروف هستند. در واقع این فراورده‌ها برای تبدیل شدن به فولاد و یا به عبارتی برای قابل استفاده شدن نیاز به طی کردن مراحل دیگری دارند. این محصولات اصلی‌ترین فراورده‌های فولادی هستند که مواد اولیه سایر صنایع پایین دستی به حساب می‌آیند.

محصولات فولادی نیمه ساخته

محصولات فولادی نیمه ساخته

معرفی محصولات فولادی نیمه ساخته ( فراورده‌های میانی نورد فولاد )

  • شمش (Ingot)

یکی از فراورده‌های میانی نورد فولاد است . این محصول به جز در مواردی خاص، کاربرد مستقیم صنعتی ندارند. شمش‌ها دو دسته کلی دارند شمش نوردی و شمش ریخته‌گری (شوشه یا PIG). شمش‌های نوردی را میتوان با انجام فرایند‌هایی مانند چکش کاری، نورد، اکستروژن و کشش به انواع فراورده‌های فولادی نظیر ورق، لوله، پروفیل، میلگرد و … تبدیل نمود. از شمش‌های ریخته‌گری همانطور که از اسم آن‌ها مشخص است در ریخته‌گری و ذوب استفاده می‌شود. در واقع می‌توان اینگونه در نظر گرفت که شمش اصطلاح کلی است برای کلیه‌ی قطعاتی که کابرد آن‌ها مستلزم کار بعدی نظیر ذوب می‌باشد. نکته دیگری که میتوان راجب این فراورده میانی آهن بیان نمود این است که طول این محصول کمتر از 2 متر است و ابعاد آن برای حمل و نقل فولاد و انبار کردن آن بهینه شده است.

  • بیلت یا شمشال (Billet)

بیلت که به عنوان شمشال نیز شناخته می‌شود ، طول بیشتری نسبت به شمش دارد. همچنین سطح مقطع آن دایره یا مربع با عرض کمتر از 15 سانتی متر است این فراورده از طریق ریخته‌گری مستقیم، اِکستروژن (بیرون رانی) و یا از طریق نورد شمش بدست می‌آید. علاوه بر این در ایران بیلت‌ها در دو گرید SP3 و SP5 ارائه می‌گردند. از SP5 در ساخت میلگرد و از SP3 در نورد مقاطعی مانند تیرآهن و نبشی استفاده می‌گردد.

  • بلوم (bloom)

این قطعه معمولا دارای مقطع مربع یا مستطیلی است عرض و ضخامت آن تقریباً مساوی و عرض آن از 15سانتی متر بیشتر است. می‌توان گفت بلوم همان بیلت با عرض بیشتر است. از این فراورده در ساخت ریل، تیرآهن، قوطی، ناودانی، سپری و … استفاده می‌شود.

  • اسلب(Slab)

بر خلاف موارد قبلی سطح اسلب یا تختال مربعی نبوده و مستطیل می‌باشد و معمولا به ضخامت 230 میلی متر و عرض 1.25 متر و طول 12 متری تولید می‌شود. از اسلب نیز برای ساخت ورق‌های فولادی استفاده می‌شود.

جمع بندی

در این مقاله به برسی فراورده‌های میانی آهن پرداختیم و راجب هر کدام توضیحاتی ارائه کردیم. این مواد که در حین تولید فولاد بدست می‌آیند جزئی از مواد پرمصرف در صنایع مختلف می‌باشند که هر کدام به نحوی استفاده می‌شوند. در واقع در کارخانه‌های فولاد سازی این فراورده‌ها تولید شده و به کارخانه‌های دیگر برای تولید محصولاتی مانند میلگرد، تیر آهن و بسیاری دیگر از محصولات تحویل داده می‌شوند.